freiRecht
Verordnung (EG) 2008/1333

Verordnung (EG) 2008/1333

Verordnung (EG) Nr. 1333/2008 des Europäischen Parlaments und des Rates vom 16. Dezember 2008 über Lebensmittelzusatzstoffe

ANHANG II

ANHANG II

EU-Liste der für die Verwendung in Lebensmitteln zugelassenen Zusatzstoffe mit den Bedingungen für ihre Verwendung

TEIL A

1.   Einleitung

Diese EU-Liste umfasst:

die Bezeichnung des Lebensmittelzusatzstoffes und seine E-Nummer; alternativ können die in der Verordnung (EU) Nr. 231/2012 der Kommission  aufgeführten spezifischeren E-Nummern und Bezeichnungen — ausgenommen Synonyme — verwendet werden, wenn die bezeichneten Lebensmittelzusatzstoffe einem bestimmten Lebensmittel tatsächlich zugesetzt wurden,

die Lebensmittel, denen der Lebensmittelzusatzstoff zugesetzt werden darf,
die Bedingungen, unter denen der Lebensmittelzusatzstoff verwendet werden darf,
Beschränkungen des Verkaufs des Lebensmittelzusatzstoffes an den Endverbraucher.

2.   Allgemeine Bestimmungen über die aufgeführten Lebensmittelzusatzstoffe und die Verwendungsbedingungen

1.
Nur die in Teil B aufgeführten Stoffe gemäß den Spezifikationen in der Verordnung (EU) Nr. 231/2012 dürfen als Zusatzstoffe in Lebensmitteln verwendet werden, sofern in Teil E nichts anderes festgelegt ist.

2.
Die Zusatzstoffe dürfen nur in den Lebensmitteln und unter den Bedingungen verwendet werden, die in Teil E dieses Anhangs genannt sind.
3.
Teil E dieses Anhangs ist nach den in Teil D dieses Anhangs festgelegten Lebensmittelkategorien gegliedert, und die Zusatzstoffe sind nach den Gruppen zusammengefasst, die in Teil C dieses Anhangs festgelegt sind.

4.
Aluminiumlacke, die aus allen in Teil B Tabelle 1 aufgeführten Farbstoffen hergestellt wurden, sind bis zum 31. Juli 2014 zugelassen.

Ab dem 1. August 2014 sind nur noch die Aluminiumlacke zugelassen, die aus den in diesem Teil A Tabelle 3 aufgeführten Farbstoffen hergestellt wurden, und zwar nur in denjenigen Lebensmittelkategorien, für die in Teil E Höchstmengenbeschränkungen für Aluminium aus Lacken ausdrücklich festgelegt sind.

5.
Die Farbstoffe E 123, E 127, E 160b, E 161g, E 173 und E 180 sowie Mischungen davon dürfen nicht direkt an die Verbraucher verkauft werden.

6.
Die unter E 407, E 407a und E 440 aufgeführten Stoffe können mit Zucker standardisiert werden, wenn dies neben der Nummer und der Bezeichnung zusätzlich vermerkt wird.
7.
Wenn mit „für Lebensmittel“ gekennzeichnet, dürfen Nitrite nur als Mischung mit Kochsalz oder einem Kochsalzersatz verkauft werden.
8.
Der Migrationsgrundsatz nach Artikel 18 Absatz 1 Buchstabe a der Verordnung (EG) Nr. 1333/2008 gilt nicht für die in Tabelle 1 (Lebensmittelzusatzstoffe allgemein) und Tabelle 2 (Lebensmittelfarbstoffe) aufgeführten Lebensmittel.



Tabelle 1

Lebensmittel, in denen nach dem Migrationsgrundsatz nach Artikel 18 Absatz 1 Buchstabe a der Verordnung (EG) Nr. 1333/2008 Zusatzstoffe nicht zugelassen werden dürfen

1Unbehandelte Lebensmittel gemäß Artikel 3 der Verordnung (EG) Nr. 1333/2008, ausgenommen Fleischzubereitungen gemäß der Verordnung (EG) Nr. 853/2004
2Honig nach der Richtlinie 2001/110/EG des Rates (1)
3Nicht emulgierte Öle und Fette tierischen oder pflanzlichen Ursprungs
4Butter
5Nicht aromatisierte pasteurisierte und (auch durch Ultrahocherhitzung) sterilisierte Milch und nicht aromatisierte, pasteurisierte Sahne mit vollem Fettgehalt (ausgenommen fettreduzierte Sahne)
6Nicht aromatisierte fermentierte Milchprodukte, nicht wärmebehandelt nach der Fermentation
7Nicht aromatisierte Buttermilch (ausgenommen sterilisierte Buttermilch)
8Natürliches Mineralwasser gemäß der Richtlinie 2009/54/EG des Europäischen Parlaments und des Rates (2) und Quellwasser, sowie jegliches in Flaschen abgefüllte oder anderweitig abgepackte Wasser
9Kaffee (ausgenommen aromatisierter Instantkaffee) und Kaffee-Extrakte
10Nicht aromatisierter Blatt-Tee
11Zuckerarten nach der Richtlinie 2001/111/EG des Rates (3)
12Trockene Teigwaren, ausgenommen glutenfreie Teigwaren und/oder Teigwaren, die für eine eiweißarme Ernährung bestimmt sind, gemäß der Richtlinie 2009/39/EG des Europäischen Parlaments und des Rates (4)
13Lebensmittel für Säuglinge und Kleinkinder gemäß der Verordnung (EU) Nr. 609/2013 des Europäischen Parlaments und des Rates (5), auch Lebensmittel für besondere medizinische Zwecke für Säuglinge und Kleinkinder
(1)   ABl. L 10 vom 12.1.2002, S. 47.(2)   ABl. L 164 vom 26.6.2009, S. 45
(3)   ABl. L 10 vom 12.1.2002, S. 53.
(4)   ABl. L 124 vom 20.5.2009, S. 21.
(5)   Verordnung (EU) Nr. 609/2013 des Europäischen Parlaments und des Rates vom 12. Juni 2013 über Lebensmittel für Säuglinge und Kleinkinder, Lebensmittel für besondere medizinische Zwecke und Tagesrationen für gewichtskontrollierende Ernährung und zur Aufhebung der Richtlinie 92/52/EWG des Rates, der Richtlinien 96/8/EG, 1999/21/EG, 2006/125/EG und 2006/141/EG der Kommission, der Richtlinie 2009/39/EG des Europäischen Parlaments und des Rates sowie der Verordnungen (EG) Nr. 41/2009 und (EG) Nr. 953/2009 des Rates und der Kommission (ABl. L 181 vom 29.6.2013, S. 35).



Tabelle 2

Lebensmittel, in denen nach dem Migrationsgrundsatz nach Artikel 18 Absatz 1 Buchstabe a der Verordnung (EG) Nr. 1333/2008 Farbstoffe nicht zugelassen werden dürfen

1Unbehandelte Lebensmittel gemäß Artikel 3 der Verordnung (EG) Nr. 1333/2008
2Jegliches in Flaschen abgefüllte oder anderweitig abgepackte Wasser
3Vollmilch sowie teilentrahmte und entrahmte Milch, pasteurisiert oder sterilisiert (einschließlich Sterilisation durch Ultrahocherhitzung) (nicht aromatisiert)
4Schokoladenmilch
5Fermentierte Milch (nicht aromatisiert)
6Haltbar gemachte Milchsorten gemäß der Richtlinie 2001/114/EG des Rates (1) (nicht aromatisiert)
7Buttermilch (nicht aromatisiert)
8Sahne und Sahnepulver (nicht aromatisiert)
9Öle und Fette tierischen und pflanzlichen Ursprungs
10Gereifter und ungereifter Käse (nicht aromatisiert)
11Butter aus Schaf- und Ziegenmilch
12Eier und Eiprodukte gemäß der Verordnung (EG) Nr. 853/2004
13Mehl und andere Müllerei- und Stärkeprodukte
14Brot und ähnliche Produkte
15Teigwaren und Gnocchi
16Zucker, einschließlich sämtlicher Mono- und Disaccharide
17Tomatenmark und Tomatenkonserven
18Soßen auf Tomatenbasis
19Fruchtsaft und Fruchtnektar gemäß der Richtlinie 2001/112/EG des Rates (2) sowie Gemüsesaft und Gemüsenektar
20Obst, Gemüse (einschließlich Kartoffeln) und Pilze, in Dosen- oder Glaskonserven oder getrocknet; Obst, Gemüse (einschließlich Kartoffeln) und Pilze, verarbeitet
21Konfitüre extra, Gelee extra und Maronenkrem gemäß der Richtlinie 2001/113/EG (3), crème de pruneaux
22Fisch, Weichtiere und Krebstiere, Fleisch, Geflügel und Wild sowie deren Zubereitungen, ausgenommen zubereitete Mahlzeiten, die diese Zutaten enthalten
23Kakaoprodukte und Schokoladenbestandteile in Schokoladeprodukten gemäß der Richtlinie 2000/36/EG des Europäischen Parlaments und des Rates (4)
24Röstkaffee, Tee, Kräuter- und Früchtetee, Zichorie; Auszüge aus Tee, Kräuter- und Früchtetee und Zichorie; Tee, Kräuter- und Früchtetee und Getreideaufgusszubereitungen sowie Mischungen und Instant-Mischungen dieser Produkte
25Salz, Salzsubstitute, Gewürze und Gewürzmischungen
26Wein und andere Produkte nach Anhang I Teil XII der Verordnung (EG) Nr. 1234/2007 des Rates (5)
27Spirituosen gemäß Anhang II Absätze 1 bis 14 der Verordnung (EG) Nr. 110/2008 des Europäischen Parlaments und des Rates (6), Obstbrände (Obstsorte vorangestellt), gewonnen durch Mazeration und Destillation, und London Gin (Anhang II Absatz 16 bzw. 22) sowieSambuca, Maraschino, Marrasquino oder Maraskino und Mistrà gemäß Anhang II, Absätze 38, 39 und 43 der Verordnung (EG) Nr. 110/2008
28Sangria, Clarea und Zurra gemäß der Verordnung (EWG) Nr. 1601/91 des Rates (7)
29Weinessig nach Anhang I Teil XII der Verordnung (EG) Nr. 1234/2007
30Säuglings- und Kleinkindnahrung gemäß der Richtlinie 2009/39/EG, auch Lebensmittel für besondere medizinische Zwecke für Säuglinge und Kleinkinder
31Honig nach der Richtlinie 2001/110/EG
32Malz- und Malzprodukte
(1)   ABl. L 15 vom 17.1.2002, S. 19.(2)   ABl. L 10 vom 12.1.2002, S. 58.
(3)   ABl. L 10 vom 12.1.2002, S. 67.
(4)   ABl. L 197 vom 3.8.2000, S. 19.
(5)   ABl. L 299 vom 16.11.2007, S. 1.
(6)   ABl. L 39 vom 13.2.2008, S. 16.
(7)   ABl. L 149 vom 14.6.1991, S. 1.



Tabelle 3

Farbstoffe, die in Form von Lacken verwendet werden dürfen

E-NummerBezeichnung
E 100Kurkumin
E 101Riboflavine
E 102Tartrazin
E 104Chinolingelb
E 110Gelborange S
E 120Echtes Karmin
E 122Azorubin (Carmoisin)
E 123Amaranth
E 124Cochenillerot A (Ponceau 4R)
E 127Erythrosin
E 129Allurarot AC
E 131Patentblau V
E 132Indigotin (Indigokarmin)
E 133Brillantblau FCF
E 141Kupferkomplexe der Chlorophylle und Chlorophylline
E 142Grün S
E 151Brillantschwarz PN
E 155Braun HT
E 163Anthocyane
E 180Litholrubin BK

TEIL B

LISTE ALLER ZUSATZSTOFFE

1.   Farbstoffe



E-NummerBezeichnung
E 100Kurkumin
E 101Riboflavine
E 102Tartrazin
E 104Chinolingelb
E 110Gelborange S
E 120Echtes Karmin
E 122Azorubin (Carmoisin)
E 123Amaranth
E 124Cochenillerot A (Ponceau 4R)
E 127Erythrosin
E 129Allurarot AC
E 131Patentblau V
E 132Indigotin (Indigokarmin)
E 133Brillantblau FCF
E 140Chlorophylle und Chlorophylline
E 141Kupferkomplexe der Chlorophylle und Chlorophylline
E 142Grün S
E 150aZuckerkulör (1)
E 150bSulfitlaugen-Zuckerkulör
E 150cAmmoniak-Zuckerkulör
E 150dAmmonsulfit-Zuckerkulör
E 151Brillantschwarz PN
E 153Pflanzenkohle
E 155Braun HT
E 160aCarotin
E 160bAnnatto (Bixin, Norbixin)
E 160cPaprikaextrakt (Capsanthin, Capsorubin)
E 160dLycopin
E 160eBeta-apo-8′-Carotinal (C 30)
E 161bLutein
E 161gCanthaxanthin (1)
E 162Betanin (Betenrot)
E 163Anthocyane
E 170Calciumcarbonat
E 171Titandioxid
E 172Eisenoxide und Eisenhydroxide
E 173Aluminium
E 174Silber
E 175Gold
E 180Litholrubin BK
(1)   Als Zuckerkulör werden mehr oder weniger braune Produkte bezeichnet, die als Farbstoffe verwendet werden. Es ist nicht zu verwechseln mit dem süßen und angenehm duftenden Karamell, das sich bildet, wenn Zucker allein erhitzt wird, und das Lebensmitteln (Süßwaren, Gebäck, alkoholische Getränke) zur Geschmacksgebung zugesetzt wird.(*1)   Canthaxanthin ist in den Lebensmittelkategorien in Teil D bzw. E nicht zugelassen. Der Stoff ist in der Liste B.1 aufgeführt, da er in Übereinstimmung mit der Richtlinie 2009/35/EG des Europäischen Parlaments und des Rates (ABl. L 109 vom 30.4.2009, S. 10) in Arzneimitteln verwendet wird.

2.   Süßungsmittel



E-NummerBezeichnung
E 420Sorbit
E 421Mannit
E 950Acesulfam K
E 951Aspartam
E 952Cyclamat
E 953Isomalt
E 954Saccharin
E 955Sucralose
E 957Thaumatin
E 959Neohesperidin DC
E 960Steviolglycoside
E 961Neotam
E 962Aspartam-Acesulfamsalz
E 964Polyglycitolsirup
E 965Maltit
E 966Lactit
E 967Xylit
E 968Erythrit
E 969Advantam

3.   Andere Zusatzstoffe als Farbstoffe und Süßungsmittel



E-NummerBezeichnung
E 170Calciumcarbonat
E 172Eisenoxide und -hydroxide
E 200Sorbinsäure
E 202Kaliumsorbat
 —————
E 210Benzoesäure (1)
E 211Natriumbenzoat (1)
E 212Kaliumbenzoat (1)
E 213Calciumbenzoat (1)
E 214PHB-Ester (Ethyl-p-hydroxybenzoat)
E 215PHB-Ethylester-Natriumsalz (Natriumethyl-p-hydroxybenzoat)
E 218PHB-Methylester (Methyl-p-hydroxybenzoat)
E 219PHB-Methylester-Natriumsalz (Natriummethyl-p-hydroxybenzoat)
E 220Schwefeldioxid
E 221Natriumsulfit
E 222Natriumhydrogensulfit
E 223Natriummetabisulfit
E 224Kaliummetabisulfit
E 226Calciumsulfit
E 227Calciumhydrogensulfit
E 228Kaliumhydrogensulfit
E 234Nisin
E 235Natamycin
E 239Hexamethylentetramin
E 242Dimethyldicarbonat
E 243Ethyllaurylarginat
E 249Kaliumnitrit
E 250Natriumnitrit
E 251Natriumnitrat
E 252Kaliumnitrat
E 260Essigsäure
E 261Kaliumacetate (4)
E 262Natriumacetate
E 263Calciumacetat
E 270Milchsäure
E 280Propionsäure
E 281Natriumpropionat
E 282Calciumpropionat
E 283Kaliumpropionat
E 284Borsäure
E 285Natriumtetraborat (Borax)
E 290Kohlendioxid
E 296Äpfelsäure
E 297Fumarsäure
E 300Ascorbinsäure
E 301Natriumascorbat
E 302Calciumascorbat
E 304Fettsäureester der Ascorbinsäure
E 306Stark tocopherolhaltige Extrakte
E 307Alpha-Tocopherol
E 308Gamma-Tocopherol
E 309Delta-Tocopherol
E 310Propylgallat
E 311Octylgallat
E 312Dodecylgallat
E 315Isoascorbinsäure (Erythorbinsäure)
E 316Natriumisoascorbat
E 319Tertiär-Butylhydrochinon (TBHQ)
E 320Butylhydroxyanisol (BHA)
E 321Butylhydroxytoluen (BHT)
E 322Lecithine
E 325Natriumlactat
E 326Kaliumlactat
E 327Calciumlactat
E 330Citronensäure
E 331Natriumcitrate
E 332Kaliumcitrate
E 333Calciumcitrate
E 334Weinsäure (L+)
E 335Natriumtartrate
E 336Kaliumtartrate
E 337Natrium-Kaliumtartrat
E 338Phosphorsäure
E 339Natriumphosphate
E 340Kaliumphosphate
E 341Calciumphosphate
E 343Magnesiumphosphate
E 350Natriummalate
E 351Kaliummalat
E 352Calciummalate
E 353Metaweinsäure
E 354Calciumtartrat
E 355Adipinsäure
E 356Natriumadipat
E 357Kaliumadipat
E 363Bernsteinsäure
E 380Triammoniumcitrat
E 385Calcium-Dinatrium-Ethylendiamintetraacetat (Calcium-Dinatrium-EDTA)
E 392Extrakt aus Rosmarin
E 400Alginsäure
E 401Natriumalginat
E 402Kaliumalginat
E 403Ammoniumalginat
E 404Calciumalginat
E 405Propylenglycolalginat
E 406Agar-Agar
E 407aVerarbeitete Euchema-Algen
E 407Carrageen
E 410Johannisbrotkernmehl
E 412Guarkernmehl
E 413Traganth
E 414Gummi arabicum
E 415Xanthan
E 416Karayagummi
E 417Tarakernmehl
E 418Gellan
E 422Glycerin
E 423Octenylbernsteinsäuremodifiziertes Gummi arabicum
E 425Konjak
E 426Sojabohnen-Polyose
E 427Cassia-Gummi
E 431Polyoxyethylen(40)stearat
E 432Polyoxyethylensorbitanmonolaurat (Polysorbat 20)
E 433Polyoxyethylensorbitanmonooleat (Polysorbat 80)
E 434Polyoxyethylensorbitanmonopalmitat (Polysorbat 40)
E 435Polyoxyethylensorbitanmonostearat (Polysorbat 60)
E 436Polyoxyethylensorbitantristearat (Polysorbat 65)
E 440Pektine
E 442Ammoniumphosphatide
E 444Saccharoseacetatisobutyrat
E 445Glycerinester aus Wurzelharz
E 450Diphosphate
E 451Triphosphate
E 452Polyphosphate
E 456Kaliumpolyaspartat
E 459Beta-Cyclodextrin
E 460Cellulose
E 461Methylcellulose
E 462Ethylcellulose
E 463Hydroxypropylcellulose
E 464Hydroxypropylmethylcellulose
E 465Ethylmethylcellulose
E 466Natrium-Carboxymethylcellulose, Cellulosegummi
E 468Vernetzte Carboxymethylcellulose (modifizierter Cellulosegummi)
E 469Enzymatisch hydrolysierte Carboxymethylcellulose
E 470aNatrium-, Kalium- und Calciumsalze der Speisefettsäuren
E 470bMagnesiumsalze der Speisefettsäuren
E 471Mono- und Diglyceride von Speisefettsäuren
E 472aEssigsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 472bMilchsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 472cCitronensäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 472dWeinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 472eMono- und Diacetylweinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 472fGemischte Essig- und Weinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 473Zuckerester von Speisefettsäuren
E 474Zuckerglyceride
E 475Polyglycerinester von Speisefettsäuren
E 476Polyglycerin-Polyricinoleat
E 477Propylenglycolester von Speisefettsäuren
E 479bThermooxidiertes Sojaöl verestert mit Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäuren
E 481Natriumstearoyl-2-lactylat
E 482Calciumstearoyl-2-lactylat
E 483Stearyltartrat
E 491Sorbitanmonostearat
E 492Sorbitantristearat
E 493Sorbitanmonolaurat
E 494Sorbitanmonooleat
E 495Sorbitanmonopalmitat
E 499Stigmasterinreiche Phytosterine
E 500Natriumcarbonate
E 501Kaliumcarbonate
E 503Ammoniumcarbonate
E 504Magnesiumcarbonate
E 507Salzsäure
E 508Kaliumchlorid
E 509Calciumchlorid
E 511Magnesiumchlorid
E 512Zinn(II)-chlorid
E 513Schwefelsäure
E 514Natriumsulfate
E 515Kaliumsulfate
E 516Calciumsulfat
E 517Ammoniumsulfat
E 520Aluminiumsulfat
E 521Aluminiumnatriumsulfat
E 522Aluminiumkaliumsulfat
E 523Aluminiumammoniumsulfat
E 524Natriumhydroxid
E 525Kaliumhydroxid
E 526Calciumhydroxid
E 527Ammoniumhydroxid
E 528Magnesiumhydroxid
E 529Calciumoxid
E 530Magnesiumoxid
E 534Eisentartrat
E 535Natriumferrocyanid
E 536Kaliumferrocyanid
E 538Calciumferrocyanid
E 541Saures Natriumaluminiumphosphat
E 551Siliciumdioxid
E 552Calciumsilicat
E 553aMagnesiumsilicate
E 553bTalkum
E 554Natriumaluminiumsilicat
E 555Kaliumaluminiumsilicat
E 556Calciumaluminiumsilicat (2)
E 558Bentonit (3)
E 559Aluminiumsilicat (Kaolin) (2)
E 570Speisefettsäuren
E 574Gluconsäure
E 575Glucono-delta-Lacton
E 576Natriumgluconat
E 577Kaliumgluconat
E 578Calciumgluconat
E 579Eisen(II)-gluconat
E 585Eisen(II)-lactat
E 5864-Hexylresorcin
E 620Glutaminsäure
E 621Mononatriumglutamat
E 622Monokaliumglutamat
E 623Calciumdiglutamat
E 624Monoammoniumglutamat
E 625Magnesiumdiglutamat
E 626Guanylsäure
E 627Dinatriumguanylat
E 628Dikaliumguanylat
E 629Calciumguanylat
E 630Inosinsäure
E 631Dinatriuminosinat
E 632Dikaliuminosinat
E 633Calciuminosinat
E 634Calcium-5′-ribonucleotid
E 635Dinatrium-5′-ribonucleotid
E 640Glycin und seine Natriumsalze
E 641L-Leucin
E 650Zinkacetat
E 900Dimethylpolysiloxan
E 901Bienenwachs, weiß und gelb
E 902Candelillawachs
E 903Carnaubawachs
E 904Schellack
E 905Mikrokristallines Wachs
E 907Hydriertes Poly-1-decen
 —————
E 914Polyethylenwachsoxidate
E 920L-Cystein
E 927bCarbamid
E 938Argon
E 939Helium
E 941Stickstoff
E 942Distickstoffoxid
E 943aButan
E 943bIsobutan
E 944Propan
E 948Sauerstoff
E 949Wasserstoff
E 999Quillajaextrakt
E 1103Invertase
E 1105Lysozym
E 1200Polydextrose
E 1201Polyvinylpyrrolidon
E 1202Polyvinylpolypyrrolidon
E 1203Polyvinylalkohol (PVA)
E 1204Pullulan
E 1205Basisches Methacrylat-Copolymer
E 1206Neutrales Methacrylat-Copolymer
E 1207Anionisches Methacrylat-Copolymer
E 1208Polyvinylpyrrolidon-Vinylacetat-Copolymer
E 1209Polyvinyl alcohol-polyethylene glycol-graft-co-polymer
E 1404Oxidierte Stärke
E 1410Monostärkephosphat
E 1412Distärkephosphat
E 1413Phosphatiertes Distärkephosphat
E 1414Acetyliertes Distärkephosphat
E 1420Acetylierte Stärke
E 1422Acetyliertes Distärkeadipat
E 1440Hydroxypropylstärke
E 1442Hydroxypropyldistärkephosphat
E 1450Stärkenatriumoctenylsuccinat
E 1451Acetylierte oxidierte Stärke
E 1452Stärkealuminiumoctenylsuccinat
E 1505Triethylcitrat
E 1517Glycerindiacetat (Diacetin)
E 1518Glycerintriacetat (Triacetin)
E 1519Benzylalkohol
E 1520Propylenglycol (1,2-Propandiol)
E 1521Polyethylenglycol
(1)   Benzoesäure kann als Folge des Fermentationsprozesses bei Befolgung der guten Herstellungspraxis in bestimmten fermentierten Produkten auftreten.(2)   zugelassen bis zum 31. Januar 2014.
(3)   zugelassen bis zum 31. Mai 2013.
(4)   Geltungsbeginn: ab dem 6. Februar 2013.

TEIL C

FESTLEGUNG VON ZUSATZSTOFFGRUPPEN

1.   Gruppe I



E-NummerBezeichnungSpezifische Höchstmengen
E 170Calciumcarbonatquantum satis
E 260Essigsäurequantum satis
E 261Kaliumacetate (4)quantum satis
E 262Natriumacetatequantum satis
E 263Calciumacetatquantum satis
E 270Milchsäurequantum satis
E 290Kohlendioxidquantum satis
E 296Äpfelsäurequantum satis
E 300Ascorbinsäurequantum satis
E 301Natriumascorbatquantum satis
E 302Calciumascorbatquantum satis
E 304Fettsäureester der Ascorbinsäurequantum satis
E 306Stark tocopherolhaltige Extraktequantum satis
E 307Alpha-Tocopherolquantum satis
E 308Gamma-Tocopherolquantum satis
E 309Delta-Tocopherolquantum satis
E 322Lecithinequantum satis
E 325Natriumlactatquantum satis
E 326Kaliumlactatquantum satis
E 327Calciumlactatquantum satis
E 330Citronensäurequantum satis
E 331Natriumcitratequantum satis
E 332Kaliumcitratequantum satis
E 333Calciumcitratequantum satis
E 334Weinsäure (L+)quantum satis
E 335Natriumtartratequantum satis
E 336Kaliumtartratequantum satis
E 337Natrium-Kaliumtartratquantum satis
E 350Natriummalatequantum satis
E 351Kaliummalatquantum satis
E 352Calciummalatequantum satis
E 354Calciumtartratquantum satis
E 380Triammoniumcitratquantum satis
E 400Alginsäurequantum satis (1)
E 401Natriumalginatquantum satis (1)
E 402Kaliumalginatquantum satis (1)
E 403Ammoniumalginatquantum satis (1)
E 404Calciumalginatquantum satis (1)
E 406Agar-Agarquantum satis (1)
E 407Carrageenquantum satis (1)
E 407aVerarbeitete Euchema-Algenquantum satis (1)
E 410Johannisbrotkernmehlquantum satis (1) (2)
E 412Guarkernmehlquantum satis (1) (2)
E 413Traganthquantum satis (1)
E 414Gum arabic (Acacia gum)quantum satis (1)
E 415Xanthanquantum satis (1) (2)
E 417Tarakernmehlquantum satis (1) (2)
E 418Gellanquantum satis (1)
E 422Glycerinquantum satis
E 425Konjaki)  Konjakgummi
ii)  Konjak-Glucomannan
10 g/kg, einzeln oder kombiniert (1) (2) (3)
E 440Pektinequantum satis (1)
E 460Zellulosequantum satis
E 461Methylcellulosequantum satis
E 462Ethylcellulosequantum satis
E 463Hydroxypropylcellulosequantum satis
E 464Hydroxypropylmethylcellulosequantum satis
E 465Ethylmethylcellulosequantum satis
E 466Natrium-Carboxymethylcellulose, Cellulosegummiquantum satis
E 469Enzymatisch hydrolisierte Carboxymethylcellulosequantum satis
E 470aNatrium-, Kalium- und Calciumsalze der Speisefettsäurenquantum satis
E 470bMagnesiumsalze der Speisefettsäurenquantum satis
E 471Mono- und Diglyceride von Speisefettsäurenquantum satis
E 472aEssigsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 472bMilchsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 472cCitronensäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 472dWeinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 472eMono- und Diacetylweinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 472fGemischte Essig- und Weinsäureester von Mono- und Diglyceriden von Speisefettsäurenquantum satis
E 500Natriumcarbonatequantum satis
E 501Kaliumcarbonatequantum satis
E 503Ammoniumcarbonatequantum satis
E 504Magnesiumcarbonatequantum satis
E 507Salzsäurequantum satis
E 508Kaliumchloridquantum satis
E 509Calciumchloridquantum satis
E 511Magnesiumchloridquantum satis
E 513Schwefelsäurequantum satis
E 514Natriumsulfatequantum satis
E 515Kaliumsulfatequantum satis
E 516Calciumsulfatquantum satis
E 524Natriumhydroxidquantum satis
E 525Kaliumhydroxidquantum satis
E 526Calciumhydroxidquantum satis
E 527Ammoniumhydroxidquantum satis
E 528Magnesiumhydroxidquantum satis
E 529Calciumoxidquantum satis
E 530Magnesiumoxidquantum satis
E 570Speisefettsäurenquantum satis
E 574Gluconsäurequantum satis
E 575Glucono-delta-Lactonquantum satis
E 576Natriumgluconatquantum satis
E 577Kaliumgluconatquantum satis
E 578Calciumgluconatquantum satis
E 640Glycin und sein Natriumsalzquantum satis
E 920L-Cysteinquantum satis
E 938Argonquantum satis
E 939Heliumquantum satis
E 941Stickstoffquantum satis
E 942Distickstoffoxidquantum satis
E 948Sauerstoffquantum satis
E 949Wasserstoffquantum satis
E 1103Invertasequantum satis
E 1200Polydextrosequantum satis
E 1404Oxidierte Stärkequantum satis
E 1410Monostärkephosphatquantum satis
E 1412Distärkephosphatquantum satis
E 1413Phosphatiertes Distärkephosphatquantum satis
E 1414Acetyliertes Distärkephosphatquantum satis
E 1420Acetylierte Stärkequantum satis
E 1422Acetyliertes Distärkeadipatquantum satis
E 1440Hydroxypropylstärkequantum satis
E 1442Hydroxypropyldistärkephosphatquantum satis
E 1450Stärkenatriumoctenylsuccinatquantum satis
E 1451Acetylierte oxidierte Stärkequantum satis
E 620Glutaminsäure10 g/kg, einzeln oder kombiniert, ausgedrückt als Glutaminsäure
E 621Mononatriumglutamat
E 622Monokaliumglutamat
E 623Calciumdiglutamat
E 624Monoammoniumglutamat
E 625Magnesiumdiglutamat
E 626Guanylsäure500 mg/kg, einzeln oder kombiniert, ausgedrückt als Guanylsäure
E 627Dinatriumguanylat
E 628Dikaliumguanylat
E 629Calciumguanylat
E 630Inosinsäure
E 631Dinatriuminosinat
E 632Dikaliuminosinat
E 633Calciuminosinat
E 634Calcium-5′-ribonucleotid
E 635Dinatrium-5′-ribonucleotid
E 420Sorbitquantum satis (für andere Zwecke als zum Süßen)
E 421Mannit
E 953Isomalt
E 965Maltit
E 966Lactit
E 967Xylit
E 968Erythrit
(1)   Darf nicht in Gelee-Süßwaren in Minibechern (mini jelly cups) verwendet werden.(2)   Darf nicht zur Herstellung künstlich getrockneter Lebensmittel verwendet werden, die beim Verzehr aufquellen sollen.
(3)   Darf nicht in Gelee-Süßwaren verwendet werden.
(4)   Geltungsbeginn: ab dem 6. Februar 2013.

2.   Gruppe II: Lebensmittelfarbstoffe ohne Höchstmengenbeschränkung



E-NummerBezeichnung
E 101Riboflavine
E 140Chlorophylle und Chlorophylline
E 141Kupferhaltige Komplexe der Chlorophylle und Chlorophylline
E 150aZuckerkulör
E 150bSulfitlaugen-Zuckerkulör
E 150cAmmoniak-Zuckerkulör
E 150dAmmonsulfit-Zuckerkulör
E 153Pflanzenkohle
E 160aCarotin
E 160cPaprikaextrakt (Capsanthin, Capsorubin)
E 162Betanin (Betenrot)
E 163Anthocyane
E 170Calciumcarbonat
E 171Titandioxid
E 172Eisenoxide und Eisenhydroxide

3.   Gruppe III: Lebensmittelfarbstoffe mit kombinierter Höchstmengenbeschränkung



E-NummerBezeichnung
E 100Kurkumin
E 102Tartrazin
 —————
E 120Echtes Karmin
E 122Azorubin (Carmoisin)
 —————
E 129Allurarot AC
E 131Patentblau V
E 132Indigotin (Indigokarmin)
E 133Brillantblau FCF
E 142Grün S
E 151Brillantschwarz PN
E 155Braun HAT
E 160eBeta-apo-8′-Carotinal (C 30)
E 161bLutein

4.   Gruppe IV: Polyole



E-NummerBezeichnung
E 420Sorbit
E 421Mannit
E 953Isomalt
E 965Maltit
E 966Lactit
E 967Xylit
E 968Erythrit

5.   Andere Zusatzstoffe, die kombiniert reguliert werden können



a)  E 200-E 202: Sorbinsäure — Kaliumsorbat (SA)

E-NummerBezeichnung
E 200Sorbinsäure
E 202Kaliumsorbat



b)  E 210-E 213: Benzoesäure — Benzoate (BA)

E-NummerBezeichnung
E 210Benzoesäure
E 211Natriumbenzoat
E 212Kaliumbenzoat
E 213Calciumbenzoat



c)  E 200-E 213: Sorbinsäure — Sorbate; Benzoesäure — Benzoate (SA + BA)

E-NummerBezeichnung
E 200Sorbinsäure
E 202Kaliumsorbat
 —————
E 210Benzoesäure
E 211Natriumbenzoat
E 212Kaliumbenzoat
E 213Calciumbenzoat



d)  E 200-E 219: Sorbinsäure — Sorbate; Benzoesäure — Benzoate; p-Hydroxybenzoate (SA + BA + PHB)

E-NummerBezeichnung
E 200Sorbinsäure
E 202Kaliumsorbat
 —————
E 210Benzoesäure
E 211Natriumbenzoat
E 212Kaliumbenzoat
E 213Calciumbenzoat
E 214PHB-Ester (Ethyl-p-hydroxybenzoat)
E 215PHB-Ethylester-Natriumsalz (Natriumethyl-p-hydroxybenzoat)
E 218PHB-Methylester (Methyl-p-hydroxybenzoat)
E 219PHB-Methylester-Natriumsalz (Natriummethyl-p-hydroxybenzoat)



e)  E 200-E 202; E 214-E 219: Sorbinsäure — Kaliumsorbat; p-Hydroxybenzoate (SA + PHB)

E-NummerBezeichnung
E 200Sorbinsäure
E 202Kaliumsorbat
E 214PHB-Ester (Ethyl-p-hydroxybenzoat)
E 215PHB-Ethylester-Natriumsalz (Natriumethyl-p-hydroxybenzoat)
E 218PHB-Methylester (Methyl-p-hydroxybenzoat)
E 219PHB-Methylester-Natriumsalz (Natriummethyl-p-hydroxybenzoat)



f)  E 214-E 219: p-Hydroxybenzoate (PHB)

E-NummerBezeichnung
E 214PHB-Ester (Ethyl-p-hydroxybenzoat)
E 215PHB-Ethylester-Natriumsalz (Natriumethyl-p-hydroxybenzoat)
E 218PHB-Methylester (Methyl-p-hydroxybenzoat)
E 219PHB-Methylester-Natriumsalz (Natriummethyl-p-hydroxybenzoat)



g)  E 220-E 228: Schwefeldioxid — Sulfite

E-NummerBezeichnung
E 220Schwefeldioxid
E 221Natriumsulfit
E 222Natriumhydrogensulfit
E 223Natriummetabisulfit
E 224Kaliummetabisulfit
E 226Calciumsulfit
E 227Calciumhydrogensulfit
E 228Kaliumhydrogensulfit



h)  E 249-E 250: Nitrite

E-NummerBezeichnung
E 249Kaliumnitrit
E 250Natriumnitrit



i)  E 251-E 252: Nitrate

E-NummerBezeichnung
E 251Natriumnitrat
E 252Kaliumnitrat



j)  E 280-E 283: Propionsäure — Propionate

E-NummerBezeichnung
E 280Propionsäure
E 281Natriumpropionat
E 282Calciumpropionat
E 283Kaliumpropionat



k)  E 310-E 320: Gallate, TBHQ und BHA

E-NummerBezeichnung
E 310Propylgallat
E 311Octylgallat
E 312Dodecylgallat
E 319Tertiär-Butylhydrochinon (TBHQ)
E 320Butylhydroxyanisol (BHA)



l)  E 338-E 341, E 343 und E 450-E 452: Phosphorsäure — Phosphate — Di-, Tri- und Polyphosphate

E-NummerBezeichnung
E 338Phosphorsäure
E 339Natriumphosphate
E 340Kaliumphosphate
E 341Calciumphosphate
E 343Magnesiumphosphate
E 450Diphosphate (1)
E 451Triphosphate
E 452Polyphosphate
(1)   E 450 (ix) nicht eingeschlossen.



m)  E 355-E 357: Adipinsäure — Adipate

E-NummerBezeichnung
E 355Adipinsäure
E 356Natriumadipat
E 357Kaliumadipat



n)  E 432-E 436: Polysorbate

E-NummerBezeichnung
E 432Polyoxyethylen-(20)-Sorbitanmonolaurat (Polysorbat 20)
E 433Polyoxyethylensorbitanmonooleat (Polysorbat 80)
E 434Polyoxyethylensorbitanmonopalmitat (Polysorbat 40)
E 435Polyoxyethylensorbitanmonostearat (Polysorbat 60)
E 436Polyoxyethylensorbitantristearat (Polysorbat 65)



o)  E 473-E 474: Zuckerester von Speisefettsäuren, Zuckerglyceride

E-NummerBezeichnung
E 473Zuckerester von Speisefettsäuren
E 474Zuckerglyceride



p)  E 481-E 482: Salze der Stearoylmilchsäure

E-NummerBezeichnung
E 481Natriumstearoyl-2-lactylat
E 482Calciumstearoyl-2-lactylat



q)  E 491-E 495: Sorbitester

E-NummerBezeichnung
E 491Sorbitanmonostearat
E 492Sorbitantristearat
E 493Sorbitanmonolaurat
E 494Sorbitanmonooleat
E 495Sorbitanmonopalmitat



r)  E 520-E 523: Aluminiumsulfate

E-NummerBezeichnung
E 520Aluminiumsulfat
E 521Aluminiumnatriumsulfat
E 522Aluminiumkaliumsulfat
E 523Aluminiumammoniumsulfat

(s.1.) E 551 – E 559: Siliciumdioxid – Silicate 



E-NummerBezeichnung
E 551Siliciumdioxid
E 552Calciumsilicat
E 553aMagnesiumsilicate
E 553bTalkum
E 554Natriumaluminiumsilicat
E 555Kaliumaluminiumsilicat
E 556Calciumaluminiumsilicat
E 559Aluminiumsilicat (Kaolin)

(s.2.) E 551 – E 553: Siliciumdioxid – Silicate 



E-NummerBezeichnung
E 551Siliciumdioxid
E 552Calciumsilicat
E 553aMagnesiumsilicate
E 553bTalkum



t)  E 620-E 625: Glutaminsäure — Glutamate

E-NummerBezeichnung
E 620Glutaminsäure
E 621Mononatriumglutamat
E 622Monokaliumglutamat
E 623Calciumdiglutamat
E 624Monoammoniumglutamat
E 625Magnesiumdiglutamat



u)  E 626-E 635: Ribonucleotide

E-NummerBezeichnung
E 626Guanylsäure
E 627Dinatriumguanylat
E 628Dikaliumguanylat
E 629Calciumguanylat
E 630Inosinsäure
E 631Dinatriuminosinat
E 632Dikaliuminosinat
E 633Calciuminosinat
E 634Calcium-5′-ribonucleotid
E 635Dinatrium-5′-ribonucleotid

TEIL D

LEBENSMITTELKATEG